Frombork
Herb Fromborka Flaga Fromborka
Województwo	warmińsko-mazurskie
Powiat	braniewski
Gmina • rodzaj	Frombork miejsko-wiejska
Burmistrz	Krystyna Ryszarda Lewańska
Powierzchnia	7, 59 km²
Ludność (2008) • liczba • gęstość	2451[1] 323 os./km²
Strefa numeracyjna	+48 55
Kod pocztowy	14-530
Tablice rejestracyjne	NBR
Położenie na mapie Polski Frombork
54°21'N 19°41'E / 54.35, 19.683Na mapach: 54°21'N 19°41'E / 54.35, 19.683
TERC (TERYT)	6283502034
Miasta partnerskie	Sucha Beskidzka Kazlu Ruda Swietłyj
Urząd miejski ul. Młynarska 5a 14-530 Frombork
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Hasło Frombork w Wikisłowniku
Strona internetowa miasta

Frombork (niem. Frauenburg, łac. Castrum Dominae Nostrae) – miasto w woj. warmińsko-mazurskim, w powiecie braniewskim, siedziba gminy miejsko-wiejskiej Frombork. Jest położony na Równinie Warmińskiej, nad Zalewem Wiślanym. W miejscowości znajduje się port morski oraz morskie przejście graniczne.

W latach 1975-1998 miasto administracyjnie należało do woj. elbląskiego.

Spis treści 1 Historia 2 Zabytki 3 Religia 4 Ciekawostki 5 Turystyka 6 Przypisy 7 Linki zewnętrzne

[edytuj] Historia

W roku 1275 kiedy po kolejnym powstaniu Prusów doszczętnie spalono katedrę w Braniewie biskup warmiński Henryk Fleming postanowił przenieść kapitułę warmińską i wybudować katedrę we Fromborku. Powstały w wyniku tego wyboru w ostatniej ćwierci wieku XIII kompleks osadniczy składał się z dwóch, całkowicie od siebie niezależnych, jednostek: zespołu katedralnego na wzgórzu i miasta nad brzegiem Zalewu Wiślanego. Każda z nich posiadała odmienne podstawy prawne. Dopiero w końcu wieku XIX tarasy górny i dolny powiązano w jeden zespół, natomiast w roku 1926 Wzgórze Katedralne i miasto połączone zostały administracyjnie.

Pierwsza wzmianka źródłowa o formującym się u stóp Wzgórza miasteczku pochodzi z 1278. Badania archeologiczne nie potwierdziły istnienia tutaj wcześniejszego osadnictwa. Nazwę przyjęto od Najświętszej Marii Panny, patronki katedry. Osadnicy niemieccy nazywali je – Frauenburg, a kanonicy warmińscy w swoich dokumentach pisali Castrum Dominae Nostrae – Gród Naszej Pani. Ona też zajęła miejsce w herbach miasta i kapituły. Według innych podań, owa "Nasza Pani" to wdowa, która odziedziczyła wiele bogactw po zmarłym mężu i przekazała je na budowę katedry. W tradycji polskiej miasto od dawna nazywano Fromborkiem.

Początkowo stanowiło własność biskupów warmińskich, od roku 1320 należało do kapituły. Zwane było wówczas Civitas Warmiensis (miasto warmińskie). Tak też było w istocie, gdyż Frombork był stolicą Warmii. Pierwszą udokumentowaną datą nadania praw miejskich jest rok 1310. We Fromborku przebywał Mikołaj Kopernik, który jako kanonik kapituły warmińskiej żył i pracował na Wzgórzu Katedralnym niemal nieprzerwanie od roku 1510 do dnia swojej śmierci w maju 1543 roku. Właśnie tutaj Mikołaj Kopernik opracował "De Revolutionibus", dzieło które odmieniło dotychczasowe pojęcia o wszechświecie. Zespół katedralny na wzgórzu jest klejnotem architektury na Warmii i miejscem gdzie pochowano Mikołaja Kopernika.

W roku 1772, po pierwszym rozbiorze Polski, miasto znalazło się w granicach Prus.

Po zakończeniu drugiej wojny światowej z powodu znacznych zniszczeń i niewielkiej liczby mieszkańców pozbawiono Frombork praw miejskich. Odzyskał je dopiero w roku 1959.

Od czasów założenia życie mieszkańców miasta wiązało się głównie z rybołówstwem i rolnictwem. Z biegiem lat powstawały tutaj warsztaty rzemieślnicze świadczące głównie usługi dla kanoników i służby kościelnej. Już w średniowieczu wymieniano funkcjonowanie we Fromborku cechów krawców, piekarzy, piwowarów oraz gildii rybackiej. Po kilkakrotnych zniszczeniach zabudowy miejskiej w czasie wojen szwedzkich rozpoczyna się w drugiej połowie wieku XVII upadek gospodarczy.

Pewne ożywienie daje się zauważyć po roku 1837, kiedy przeniesiono tutaj siedzibę biskupstwa. Rozwój turystyki, który nastąpił w końcu wieku XIX, spowodowany m.in. uruchomieniem w roku 1899 linii kolejowej, sprzyjał dalszemu rozwojowi miasteczka jako znaczącego już ośrodka turystyczno-wypoczynkowego. Powstało wówczas kilka hoteli, gospód i pensjonatów.

Zarówno warownia katedralna, otaczające ją kanonie, jak i miasto często niszczono w licznych wojnach. II wojna światowa szczególnie ciężko doświadczyła miasto. Front przetoczył się dolnym tarasem, dlatego Wzgórze Katedralne poniosło mniejsze straty. Po zakończeniu wojny Frombork po 173 latach powrócił do Polski.

W roku 1946, podjęto decyzję o zorganizowaniu Muzeum Mikołaja Kopernika. Muzeum to udostępniono zwiedzającym we wrześniu 1948.

W latach 1966-1973 prowadzono odbudowę Fromborka, w ramach akcji Związku Harcerstwa Polskiego pod kryptonimem "Operacja 1001 Frombork". 2391 instruktorów i harcerzy za swoją nienaganną pracę, trwającą co najmniej trzy turnusy, otrzymało najwyższe wyróżnienie – tytuł Honorowego Obywatela Fromborka (HOF). "Operacja 1001 Frombork" przygotowywała obchody 500. rocznicy urodzin Kopernika.

[edytuj] Zabytki

• Zespół katedralny na wzgórzu złożony z katedry i obwarowań katedralnych, otoczony budynkami dawnych kanonii
  • Bazylika Archikatedralna Wniebowzięcia NMP i św. Andrzeja
  • Wieża Radziejowskiego, w której znajduje się wahadło Foucaulta
  • Prywatna wieża Kopernika, niesłusznie uważana za jego dawne obserwatorium, a w rzeczywistości będąca jego formalnym mieszkaniem wewnątrz murów obronnych zespołu katedralnego na wypadek wojny
  • Muzeum Mikołaja Kopernika
  • 6 kanonii zewnętrznych z XVII-XVIII w., w tym kanonia św. Stanisława zbudowana na fundamentach starszego budynku należącego do Kopernika i będącego jego codziennym mieszkaniem
• Cmentarz kanonicki
• Nowy pałac biskupi
• Dawny kościół parafialny św. Mikołaja
• Zespół poszpitalny św. Ducha i kaplica św. Anny – Muzeum Historii Medycyny
• Kościół poewangelicki, obecnie pogrzebowy
• Kapliczka przydrożna św. Jerzego przy ul. Braniewskiej
• Baszta Żeglarska z XV w.
• Wieża wodociągowa z XVI w., przebudowana w XVII-XVIII w.
• Kanał wodny z początku XIV w^[2].
• Domy z XVII-XVIII w.

[edytuj] Religia

Na terenie miasta działalność duszpasterską prowadzi Kościół Rzymskokatolicki oraz Kościół Zielonoświątkowy Zbór we Fromborku – protestancka wspólnota o charakterze ewangelicznym.

[edytuj] Ciekawostki

• U podnóża wzgórza katedralnego rośnie limba syberyjska tzw. "samosiejka", unikat w skali europejskiej, drzewo to nie występuje w tym klimacie, na tej szerokości geograficznej i w Europie^{[potrzebne źródło]}.

• We Fromborku i okolicach toczy się akcja powieści Zbigniewa Nienackiego z serii Pan Samochodzik zatytułowana Pan Samochodzik i zagadki Fromborka.

• We Fromborku toczy się akcja polskiego filmu "Królowa pszczół" (występuje min. Z. Maklakiewicz)

• Nazwa Frombork po niemiecku (Frauenburg) znaczy "Gród Najświętszej Marii Panny"^{[potrzebne źródło]}, dosłownie "Gród Pani". Patronką Fromborka jest Najświętsza Maria Panna, ale etymologia nazwy "Frombork" jest wywodzona również z legendy o bogatej wdowie – fundatorce katedry

• W ośmiobocznej wieży na wzgórzu katedralnym (tzw. oktogonie) znajduje się planetarium z kopułą o średnicy 8 m, mieszczące 81 widzów i prezentujące popularnonaukowe seanse astronomiczne

[edytuj] Turystyka

Turystyka jest jednym z najważniejszych źródeł dochodu mieszkańców Fromborka. Głównymi atutami tego miasta są: zabytki, spokój oraz dobre zaplecze hotelowo-gastronomiczne. Miasto jest również dobrą bazą turystyczną do wycieczek w okolice Fromborka. Główne atrakcje turystyczne miasta i okolic to rejsy po Zalewie Wiślanym, punkty widokowe, umocnienia pozostałe po II wojnie światowej, planetarium i obserwatorium astronomiczne. Co roku w mieście odbywa się Międzynarodowy Festiwal Muzyki Organowej.

Przypisy

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Interaktywny Informator Miejski z rozbudowanym planem miasta
• Serwis Internetowy Miasta

p • d • e Miasta województwa warmińsko-mazurskiego Miasta powiatowe Bartoszyce • Braniewo • Działdowo • Elbląg • Ełk • Giżycko • Gołdap • Iława • Kętrzyn • Lidzbark Warmiński • Mrągowo • Nidzica • Nowe Miasto Lubawskie • Olecko • Olsztyn • Ostróda • Pisz • Szczytno • Węgorzewo Miasta gminne Barczewo • Biała Piska • Biskupiec • Bisztynek • Dobre Miasto • Frombork • Górowo Iławeckie • Jeziorany • Kisielice • Korsze • Lidzbark • Lubawa • Mikołajki • Miłakowo • Miłomłyn • Młynary • Morąg • Olsztynek • Orneta • Orzysz • Pasłęk • Pasym • Pieniężno • Reszel • Ruciane-Nida • Ryn • Sępopol • Susz • Tolkmicko • Zalewo

p • d • e Gmina Frombork Siedziba gminy: miasto Frombork Sołectwa Baranówka • Biedkowo • Bogdany • Drewnowo • Jędrychowo • Krzywiec • Krzyżewo • Narusa • Nowe Sadłuki • Ronin • Wierzno Wielkie Miejscowości niesołeckie Baranówka (leśniczówka) • Biedkowo-Osada • Nowiny

p • d • e Powiat braniewski Miasta Braniewo • Frombork • Pieniężno Gminy miejskie Braniewo Gminy miejsko-wiejskie Frombork • Pieniężno Gminy wiejskie Braniewo • Lelkowo • Płoskinia • Wilczęta

p • d • e Powiat braniewski (1946-1975) Siedziba powiatu – Braniewo Przynależność wojewódzka woj. olsztyńskie Miasta Braniewo • Frombork (do 1945 i od 1959) • Orneta • Pieniężno (do 1945 i od 1973) Osiedla (1954-72) Frombork (w 1958) • Pieniężno (1959-72) Gminy wiejskie (1946-54 i 1973-75) Bażyny (do 1954) • Braniewo (od 1973) • Chruściel (do 1954) • Frombork • Lechowo (do 1954) • Lelkowo • Nowa Pasłęka (do 1954) • Orneta (od 1973) • Pieniężno • Płoskinia • Wola Lipowska (do 1954)

Warning: curl_setopt() [function.curl-setopt]: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when in safe_mode or an open_basedir is set in /www/motocykle_www/spam/wiki/richFeeds.php on line 59

Nowe dowody na tajne loty CIA do Polski

Między grudniem 2002 r. a lipcem 2003 r. specjalne samoloty obsługiwane przez CIA przetransportowały na Mazury 20 osób - wynika z dokumentu przekazanego przez Straż Graniczną Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka. O nowych faktach ws. tajnych lotów CIA czytamy w dzisiejszej "Rzeczpospolitej".

Pakistan: Co najmniej 267 ofiar powodzi

Co najmniej 267 osób zginęło w wyniku trwających od trzech dni powodzi w Pakistanie - poinformowały w piątek miejscowe władze i ratownicy. Ulewne monsunowe deszcze spowodowały wylanie rzek, podtopienie wsi i osuwanie się ziemi.

Sekuła: Wszystkie protokoły z zeznań podpisane

Przewodniczący sejmowej komisji śledczej badającej tzw. aferę hazardową Mirosław Sekuła (PO) poinformował, że wszystkie protokoły zeznań świadków zostały popisane. Dodał, że prezes PiS Jarosław Kaczyński nie złożył podpisu, więc protokół jego zeznań został podpisany jednostronnie.

Włochy: Rozchodzą się drogi Berlusconiego i Finiego

Po miesiącach sporów i napięć coraz bliżej definitywnego rozłamu między założycielami rządzącej we Włoszech partii Lud Wolności - premierem Silvio Berlusconim i przewodniczącym Izby Deputowanych Gianfranco Finim.

Wszyscy ludzie kardynała

Metropolita krakowski kardynał Stanisław Dziwisz to najpotężniejsza postać w polskim Kościele. Ma wielki wpływ także na politykę - ujawnia "Polska The Times".

Home Page, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

transport międzynarodowy nagrzewnice apartament szczawnica Kino domowe depilacja laserowa