Avañe'ẽ (Guarani)
Obszar	Paragwaj oraz Argentyna, Brazylia, Boliwia
Liczba mówiących	6 mln (wg es.wiki) 7 mln (wg en.wiki)
Klasyfikacja genetyczna	języki tupi *języki tupi-guarani **język guarani
Pismo	łacińskie
Status oficjalny
język urzędowy	Boliwia, Paragwaj, Corrientes (Argentyna)
Regulowany przez	brak
Kody języka
ISO 639-1	gn
ISO 639-2	grn
SIL	gug
W Wikipedii
Zobacz też: język, języki świata
Wikipedia w języku guarani
W Wikisłowniku: Słownik języka guarani

Język guarani (nazwa własna: Avañe'ẽ) - polisyntetyczny język z rodziny językowej tupi-guarani, którym posługuje się 6-7 mln osób - południowoamerykańskich Indian z grupy ludów Guarani oraz tamtejszych Metysów. Zamieszkują oni głównie w Paragwaju, a także w Brazylii, Boliwii i Argentynie (w tym liczni emigranci w Buenos Aires).

Początkowo jeden z głównych języków ludów pierwotnych, zamieszkujących centralne obszary Ameryki Południowej, od czterech stuleci współistnieje tam z językiem hiszpańskim, co prowadzi do ich wzajemnego przenikania się i uzupełniania. Pierwotnie występował wyłącznie w wersji ustnej, ale w XVIII wieku, początkowo dzięki tekstom religijnym wykorzystywanym przez jezuitów w tzw. redukcjach na terenie Republiki Guaranów, uzyskał także formę literacką. Obecnie, obok hiszpańskiego, jest jednym z dwóch oficjalnych języków Paragwaju.

Mimo wyjątkowej w skali kontynentu sytuacji, w której ponad 90% mieszkańców kraju (w większości Metysów) zna indiański pierwotnie język guarani, to ponieważ elity rządzące posługują się głównie hiszpańskim, obecność guarani w sytuacjach oficjalnych i urzędowych jest wciąż niewielka (tubylcza ludność Paragwaju stanowi obecnie tylko ok. 2% mieszkańców i jedynie ok. połowa z nich używa języków z grupy tupi-guarani). Niedawno na kongresie językowym w Montevideo przyjęto nowy model alfabetu języka guarani, niezależny od wzorców języka hiszpańskiego.

Dysponuje 18 spółgłoskami oraz samogłoskami: a, e, i, o, u, y- każdej z nich odpowiada też samogłoska nosowa. Deklinacja rzeczowników jest słabo rozbudowana. Posiada tylko 4 rodzime liczebniki, reszta (od 5 w górę) pochodzi z języka hiszpańskiego.

Dzięki językowi guarani do języków europejskich trafiły takie słowa, jak tukan, jaguar, aguti, pirania i kuguar. Większość nazw geograficznych w Paragwaju posiada jedynie hiszpańskie formy, ale np. stolica państwa Asunción w języku guarani nazywa się tak samo jak kraj - Paraguai.

Przykładowy tekst w języku guarani:

• Mayma yvypóra ou ko yvy ári iñapytl'yre ha eteîcha dignidad ha derecho jeguerekópe; ha ikatu rupi oikuaa añetéva ha añete'yva, iporâva ha ivaíva, tekotevê pehenguéicha oiko oñondivekuéra.

Przekład:

• Wszyscy ludzie rodzą się wolni i równi w swojej godności i w swych prawach. Są oni obdarzeni rozumem i sumieniem i powinni postępować wobec innych w duchu braterstwa (Art. 1 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka)

[edytuj] Linki zewnętrzne

• Ethnologue o języku guarani
• Cultura Guarani
• Guarani Renda
• Interactive Guarani Dictionary
• Guarani English Dictionary
• Guarani Ñanduti Rogue

Warning: curl_setopt() [function.curl-setopt]: CURLOPT_FOLLOWLOCATION cannot be activated when in safe_mode or an open_basedir is set in /www/motocykle_www/spam/wiki/richFeeds.php on line 59

Nowe dowody na tajne loty CIA do Polski

Między grudniem 2002 r. a lipcem 2003 r. specjalne samoloty obsługiwane przez CIA przetransportowały na Mazury 20 osób - wynika z dokumentu przekazanego przez Straż Graniczną Helsińskiej Fundacji Praw Człowieka. O nowych faktach ws. tajnych lotów CIA czytamy w dzisiejszej "Rzeczpospolitej".

Pakistan: Co najmniej 267 ofiar powodzi

Co najmniej 267 osób zginęło w wyniku trwających od trzech dni powodzi w Pakistanie - poinformowały w piątek miejscowe władze i ratownicy. Ulewne monsunowe deszcze spowodowały wylanie rzek, podtopienie wsi i osuwanie się ziemi.

Sekuła: Wszystkie protokoły z zeznań podpisane

Przewodniczący sejmowej komisji śledczej badającej tzw. aferę hazardową Mirosław Sekuła (PO) poinformował, że wszystkie protokoły zeznań świadków zostały popisane. Dodał, że prezes PiS Jarosław Kaczyński nie złożył podpisu, więc protokół jego zeznań został podpisany jednostronnie.

Włochy: Rozchodzą się drogi Berlusconiego i Finiego

Po miesiącach sporów i napięć coraz bliżej definitywnego rozłamu między założycielami rządzącej we Włoszech partii Lud Wolności - premierem Silvio Berlusconim i przewodniczącym Izby Deputowanych Gianfranco Finim.

Wszyscy ludzie kardynała

Metropolita krakowski kardynał Stanisław Dziwisz to najpotężniejsza postać w polskim Kościele. Ma wielki wpływ także na politykę - ujawnia "Polska The Times".

Home Page, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

organizacja imprez biuro tłumaczeń tooth whitening druk solwentowy nauka